Als jouw kat niet eet, kan dat snel verontrustend zijn. Veel katten zijn kieskeurig, weigeren plotseling hun gebruikelijke voer of wijzen de nieuwe voeding af – een gedrag dat zowel instinctieve als gezondheidsredenen kan hebben.
In onze adviezen leggen we uit waarom katten kieskeurig zijn, welke risico's er zijn als ze hun eten weigeren en hoe je jouw kat stap voor stap kunt laten wennen aan gezonde voeding. Met de juiste strategieën voor het omstellen van voeding voor katten wordt zelfs de meest kieskeurige kat weer een tevreden fijnproever.
Kat weigert te eten door gezondheidsredenen
Wanneer katten voedsel weigeren is het in principe belangrijk om onderscheid te maken: is de kat een kieskeurige of slechte eter die alleen bepaalde soorten voedsel eet, of is haar eetgedrag veranderd en weigert ze plotseling te eten?
Terwijl 'slecht' eetgedrag bij katten relatief typisch is, is het plotselinge, absolute weigeren van voedsel of het weigeren van voedsel gedurende een langere periode, iets dat je altijd serieus moet nemen en door een dierenarts moet laten onderzoeken.
Gezondheidsredenen voor voedselweigering bij katten
Als katten plotseling of gedurende een langere periode niet eten, kan dit een waarschuwingssignaal zijn dat je nooit mag negeren. Mogelijke gezondheidsredenen hiervoor zijn onder andere:
- Spijsverteringsproblemen: veel katten weigeren te eten, wanneer ze misselijk zijn – helaas zie je deze misselijkheid vaak pas, wanneer ze zich al echt slecht voelen. Aandoeningen zoals gastritis, darmobstructie, leverontsteking of pancreatitis kunnen de eetlust van de kat sterk verminderen.
- Nier- of leveraandoeningen: chronische nierinsufficiëntie of leveraandoeningen gaan vaak gepaard met misselijkheid, slechte adem en verlies van eetlust en zijn vooral bij oudere katten de reden, waarom katten plotseling niet meer eten.
- Infecties of systemische ziekten: virale infecties, zoals niesziekte of kattenleukemie (FeLV) of bacteriële aandoeningen kunnen leiden tot koorts en gebrek aan eetlust bij katten, en ook een parasitaire infectie kan de eetlust van katten beïnvloeden.
- Pijn of stress door andere aandoeningen: Omdat katten de neiging hebben om pijn te verbergen, is voedselweigering vaak het eerste zichtbare teken dat er iets mis is. Aandoeningen zoals artritis, hartproblemen of tumoren kunnen algehele malaise veroorzaken.
- Tand- en mondproblemen: tandsteen, tandvleesontstekingen of tandbreuken kunnen pijn veroorzaken en ook zweren en infecties, in de mondholte, kunnen bij katten leiden tot gebrek aan eetlust.
Risico's van voedselweigering bij katten – wat gebeurt er als de kat niets eet?
Katten zijn vleeseters met een zeer specifieke stofwisseling. In de natuur zouden ze regelmatig op jacht gaan naar prooien en meerdere kleine maaltijden per dag eten, om constant van energie te worden voorzien. Als ze niet genoeg energie via hun voeding binnenkrijgen, put het lichaam snel zijn eigen vetreserves uit. Daarbij wordt vet in grote hoeveelheden naar de lever getransporteerd, waar het de vetstofwisseling uit balans brengt. Dit kan leiden tot afzettingen en zwellingen in de levercellen, waardoor een zogenaamde leververvetting ontstaat. Leververvetting (ook bekend als hepatische lipidose bij katten) kan zonder snelle behandeling dodelijk zijn.
Hepatische lipidose kan bij katten van alle leeftijden voorkomen, maar komt vooral voor bij katten met overgewicht, omdat deze bijzonder veel eigen lichaamsvet kunnen afbreken en bovendien vatbaar zijn voor insulineresistentie.
Als richtlijn geldt: gezonde, volwassen katten mogen maximaal 24 uur zonder eten, maar bij jonge, oude of zieke of te dikke katten wordt het al veel sneller riskant.
Als jouw kat plotseling, zonder aanwijsbare reden, voedsel weigert of gedurende langere tijd niet eet, moet je een dierenarts raadplegen om na te gaan of er gezondheidsredenen zijn voor het weigeren van voedsel.
Naturavetal®-Info
Kieskeurige katten veilig ondersteunen
Als jouw kat plotseling niet meer eet of alleen kieskeurig wat voeding accepteert, moet eerst door een dierenarts worden gecontroleerd of er geen gezondheidsredenen zijn. Deze adviezen zijn uitsluitend bedoeld voor gezonde katten, die in principe nieuwe voeding of een andere soort weigeren en we laten zien hoe je ook kieskeurige katten stap voor stap aan nieuw voeding kunt laten wennen – zonder stress voor jezelf of jouw kat.
Kat eet niet – gedragsgerelateerde redenen voor slecht eetgedrag bij katten
Al in de baarmoeder leren kittens wat hun moeder wel en niet eet. Deze smaakopvoeding wordt na de geboorte voortgezet – de jonge katten leren smaken en texturen kennen en blijven daar meestal hun hele leven trouw aan.
Dit gedrag, ook wel ‚voedselneofobie' genoemd, heeft een evolutionaire biologische achtergrond en dient in het wild ter bescherming tegen gevaren. De kat is van nature voorzichtig en zeer sceptisch ten opzichte van nieuw voedsel. Daar zijn genoeg redenen voor:
- Bescherming tegen vergiftiging: alles wat in het wild onbekend is, kan potentieel giftig zijn. Een dier dat zonder aarzelen iets nieuws eet, loopt een groter risico om ziek te worden of te sterven. Neofobie vermindert dit gevaar.
- Aangeleerde, veilige voedselbronnen: Kittens leren al vroeg (ongeveer 4-7 weken oud), door de moederpoes te observeren en zelf te proeven welk voedsel veilig is. Deze vroege ervaringen bepalen meestal voor de rest van hun leven de acceptatie van voedselsoorten.
- Combinatie van instinct en ervaring: als een kat vaak bepaald voer heeft gegeten, zonder daar negatieve gevolgen van te ondervinden, slaat het brein deze ervaring op als 'veilig'. Nieuw voer moet eerst worden 'getest', maar dit gebeurt vaak slechts aarzelend en in kleine hoeveelheden.
- Smaakgeconditioneerde aversie: als een kat na het eten van een bepaalde maaltijd negatieve ervaringen heeft en bijvoorbeeld buikpijn of misselijkheid voelt of moet overgeven, dan koppelt hij deze ervaring gemakkelijk aan het voer. En dat, ongeacht of de ervaring daadwerkelijk door het voer veroorzaakt werd. Vaak is één negatieve gebeurtenis, zoals een schrik, voldoende om dit voer permanent te weigeren. Dat is de reden waarom veel katten na een ziekte of medische behandeling een afkeer van hun favoriete voer ontwikkelen. Dit mechanisme is bij katten sterker aanwezig dan bijvoorbeeld bij mensen.
Voedselweigering komt vaker voor bij huiskatten dan bij buitenkatten
Huiskatten zijn "kieskeuriger" en weigeren nieuw voedsel vaker, omdat ze vaak al vanaf hun kittenleeftijd in een gecontroleerde omgeving worden gehouden, waarin de mens bepaalt welk voer ze krijgen. Als de moederpoes geen afwisselende prooien mee naar huis neemt en het voer van de moederkat en de jonge katten altijd hetzelfde blijft, leren de kittens niet om nieuwe dingen een kans te geven en te proberen.
Bij het grootbrengen van jonge katjes, moet je er daarom veel waarde aan hechten, dat zowel de moeder als de jonge katjes zo gevarieerd mogelijk worden gevoed. Verschillende voedselconsistenties, smaken, vleesbronnen, voedingsoorten zoals natvoeding, BARF/ KVV en ook droogvoeding & snacks in gepaste hoeveelheden moeten de moeder en de jonge katten nu leren kennen, zodat er een positieve associatie ontstaat met de verschillende soorten voeding. Op lange termijn kan dit ervoor zorgen dat er later geen problemen ontstaan, als de voeding bijvoorbeeld moet worden aangepast, vanwege aandoeningen of ziekten, zoals allergieën of iets dergelijks.
Kat weigert te eten: geduld loont
Dat huiskatten slechte eters kunnen zijn, zit in hun genen en wordt vaak versterkt door de gecontroleerde omgeving die mensen al bij het grootbrengen van kittens creëren, waardoor dit gedrag nog verder wordt aangewakkerd. Maar ook als jouw huiskat kieskeurig is met nieuwe voeding, loont het de moeite om over te stappen op een natuurlijke, gezonde en soortgelijke voeding zoals Felins Plus® – zelfs als dat geduld vereist. Maak er jouw persoonlijk project van: met geduld en consequentie lukt de voedingsomstelling voor katten.
Wees voorbereid op weerstand – want dat ligt in de aard van de kat. Ook katten beheersen de spreekwoordelijke 'hondenblik' – en als dat niet tot succes leidt, grijpen ze naar een indrukwekkend repertoire aan mimiek, geluiden en dramatisch pruilen om hun gebruikelijke voer te krijgen, en meestal krijgen ze hun zin. Als katteneigenaar weet jij als geen ander hoe overtuigend jouw kat daarbij kan zijn en hoe vaak je al hebt opgegeven en gedacht dat het omstellen van de voeding, bij jouw kat, nooit zal lukken – geduld en consequent zijn is de sleutel tot het succes van de voedingsomschakeling.
Wat te doen als je kat niet eet – tips voor het omstellen van voeding bij katten
Vanwege de bovengenoemde speciale eigenschappen van katten zijn er twee varianten die hun waarde hebben bewezen bij het omstellen van voeding bij katten:
Een tweede etensbakje met nieuwe voeding aanbieden
Bij deze variant blijf je het oude voer geven, maar zet je naast de etensbak een extra etensbak neer, waarin je een kleine hoeveelheid van de nieuwe voeding doet. Jouw kat zal deze bak in het begin waarschijnlijk negeren, maar tijdens het eten neemt ze de geur van de nieuwe voeding waar en kan ze er langzaam aan wennen en een positieve associatie met deze geur opbouwen. Afhankelijk van hoe jouw kat in zijn jeugd is gevoed, kan het even duren voordat hij bereid is om de nieuwe voeding te proberen.
Het is erg belangrijk dat je ervoor zorgt dat de kat geen negatieve associatie met de nieuwe voeding in de tweede etensbak ontwikkelt (en natuurlijk ook niet met haar oude voer). Bied daarom in het begin slechts een kleine hoeveelheid aan, die je elke keer vers uit het blikje haalt. Zet jouw kat daarbij niet onder druk en dwing haar niet om de nieuwe voeding nauwkeurig te inspecteren.
Nieuwe voeding langzaam invoeren
Bij deze variant meng je het oude voer met de nieuwe voeding. In het begin gebruik je echter slechts een kleine hoeveelheid van de nieuwe voeding en verminder je de hoeveelheid oud voer met deze hoeveelheid. Als jouw kat dit mengsel goed eet, kun je de hoeveelheid nieuwe voeding verhogen. Afhankelijk van het karakter van de kat kan het 2 tot 4 weken duren, voordat je de hoeveelheid nieuwe voeding beetje bij beetje kunt verhogen en de hoeveelheid oud voer kunt verminderen, totdat je het oude voer helemaal niet meer nodig hebt.
De beginhoeveelheid van de nieuwe voeding is afhankelijk van jouw kat. Als jouw kat bijzonder kieskeurig is, moet je misschien beginnen met een mespuntje. Ook hier geldt: oefen geen druk uit en zorg ervoor dat jouw kat geen negatieve associaties met de nieuwe voeding kan maken.
Aangezien je bij beide varianten in het begin slechts een kleine hoeveelheid van de nieuwe voeding nodig hebt, raden wij je aan om de nieuwe voeding in kleine ijsblokjesvormpjes in te vriezen en in het begin slechts één ijsblokje te ontdooien, zodat je niet te veel voeding verspilt.
Meer tips voor het omschakelen van voeding bij katten
Geef je kat rust, tijdens het eten en voed meerdere katten apart, anders ontstaat er stress onder de katten.
Onze Felins Plus® Kipmousse onderscheidt zich door een bijzonder romige zachte structuur, die veel katten erg lekker vinden. Vooral wanneer je jouw kat voor het eerst natuurlijke kattenvoeding, zoals Felins Plus® geeft, kan het nuttig zijn om te beginnen met onze kipmousse of deze in kleine hoeveelheden door de voeding te mengen om de acceptatie te verhogen.
Ook zalmolie, vis, volle geitenmelkpoeder of kokosolie kunnen de acceptatie van de voeding bij het omstellen naar andere voeding verhogen.
Je mag de voeding lichtjes verwarmen (max. tot 38 °C), zodat het op 'lichaamstemeratuur' komt en de kat doet denken aan vers gedode prooien. Veel katten weigeren voeding, wanneer het koud uit de koelkast komt.
Het is het beste om meerdere kleine, verse maaltijden per dag te geven, omdat dit overeenkomt met het natuurlijke gedrag van jouw kat – in de natuur zou hij namelijk meerdere keren per dag gaan jagen.
Dit zijn slechts enkele voorbeelden van hoe een voedingsomstelling voor huiskatten kan slagen. Jij kent jouw kat het beste, dus beslis welke van deze tips voor jouw kat het meest succesvol zou kunnen zijn en probeer die eerst uit. Als je dan vragen hebt, neem dan gerust contact op met ons adviesteam.
Wil je nog meer tips voor het veranderen van voeding voor huiskatten? Neem dan een kijkje op onze pagina "Voeding omschakelen voor katten & tips".
De juiste eetplek creëren – een onderschatte factor die van invloed is op het eetgedrag van katten
Katten verschillen sterk in hun persoonlijke voorkeuren, wat betreft de inrichting van hun eetplek. Wij raden in principe aan, om kommen en schalen van keramiek of soortgelijke materialen te gebruiken en geen plastic. De eetplek en de kattenbak zouden niet in dezelfde ruimte moeten staan. Bovendien geven veel katten de voorkeur aan verschillende drinkmogelijkheden en niet alleen een waterbak, die zich in de directe omgeving van de etensbak bevindt.
Naast deze algemene aanbevelingen, voor het creëren van de eetplek, voor huiskatten zijn er nog andere factoren, die van invloed zijn op het al dan niet en hoe graag jouw huiskat de eetplek gebruikt.
Kat eet niet – wat te doen als de kat de eetplek niet leuk vindt
Slecht eetgedrag is vrij typisch voor katten en kan verschillende oorzaken hebben, maar een van deze oorzaken wordt helaas veel te vaak over het hoofd gezien, of onderschat: de kat eet niet, omdat zijn eetplek niet aan zijn eisen voldoet. Hiervoor komen verschillende oorzaken in aanmerking:
Traumatische ervaringen: katten die slechte ervaringen hebben gehad met eten – bijvoorbeeld, omdat ze slecht werden verzorgd, het tot voergevechten kwam of ze op straat leefden – zijn kritisch naar waar zich hun eetplek bevindt. Sommige katten geven de voorkeur aan 'een open veld', dat wil zeggen een eetplek, die in alle richtingen vluchtmogelijkheden biedt. Andere katten geven de voorkeur aan hoge of verhoogde posities tijdens het eten, omdat ze hier hun omgeving beter kunnen overzien. Maar, er zijn natuurlijk ook huiskatten die de voorkeur geven aan een schuilplaats om ontspannen te kunnen eten. Jij kent jouw kat en haar voorgeschiedenis het beste – probeer verschillende eetplekken uit, om erachter te komen, waar jouw kat het liefst heeft.
Snorhaarstress ("Whisker Fatigue"): De snorharen zijn een belangrijk zintuig voor de kat. Ze dienen in de eerste plaats ter oriëntatie, vooral in een donkere omgeving, en ze zijn belangrijk om prooien op te sporen tijdens de jacht. De stand van de snorharen van een kat geeft aan in wat voor stemming hij is. Ze zijn verbonden met veel zenuwuiteinden en daarom extreem gevoelig (de kat kan er luchtwervelingen mee waarnemen en zo de bewegingen van zijn prooi volgen). Als de snorharen tijdens het eten of drinken voortdurend tegen de rand van de voerbak stoten, omdat deze te diep of te smal is, kan dit overstimulatie veroorzaken, wat de kat stress kann geven. Dit kan leiden tot angstig of agressief gedrag bij de etensbak, waardoor de kat het eten of drinken volledig kan weigeren of de voeding uit de etensbak gaat vissen, om het op de grond te verspreiden en daar op te eten. Platte, brede eet- en drinkbakken zijn geschikter voor katten, die last hebben van snorhaarstress, omdat de kat dan niet met zijn snorharen tegen de rand van de bak stoot.
Rasgebonden bijzonderheden: Brachycefale katten zoals Scottish Folds of Perzen worden gekenmerkt door een verkorte schedelvorm, wat gepaard kan gaan met ademhalings-, oog- en tandproblemen. De eerder ronde schedelvorm, de kleine bek en de verkorte neus laten het gezicht er "ingedrukt" uitzien. Om uit een etensbak te eten, moeten deze katten meestal met hun neus heel dicht bij het eten komen, waardoor contact tussen de voeding en de neus soms niet te vermijden is. Dat is al vervelend bij droogvoeding, maar bij natvoeding is het natuurlijk nog kritischer. Hoe dieper of smaller de etensbak, hoe groter de uitdaging voor de kat. Daarnaast kunnen er ademhalings- en tandproblemen optreden, die het eten nog moeilijker kunnen maken. Daarom vissen katten van brachycefale rassen de voeding vaker uit de etensbak en eten ze het op de grond, waardoor ook voor hen geldt: platte, brede eet- en drinkbakken zijn geschikter, vooral als ze iets verhoogd staan, in het beste geval zelfs iets schuin.
Meer informatie en veelgestelde vragen (FAQ) over het onderwerp 'kat eet niet'
Een kat eet niet meer als hij gezondheidsproblemen heeft, zoals spijsverteringsstoornissen, tandpijn of infecties. Plotseling verlies van eetlust, bij katten, kan echter ook worden veroorzaakt door stress, veranderingen van voeding of veranderingen in de omgeving. Als jouw kat langer dan 24 uur niets eet, moet je zeker naar een dierenarts gaan.
Als een normaal gezonde kat langer dan 24 uur niets eet, kan dat gevaarlijk zijn. Verlies van eetlust, bij katten, leidt snel tot leverproblemen of uitdroging. Vooral jonge katten, senioren of zieke katten hebben onmiddellijk medische hulp nodig. Een dierenarts kan nagaan of er sprake is van pijn, inwendige aandoeningen of infecties.
Als de kat niet eet, kunnen huismiddelen zoals licht verwarmde natvoeding, gepureerde kip, zalmolie , vis, volle geitenmelkpoeder of kokosolie helpen om de eetlust van de kat te stimuleren. Het is echter belangrijk dat huismiddelen alleen ter ondersteuning worden gebruikt. Als de kat gedurende een langere periode slecht eet, moet de oorzaak door de dierenarts worden vastgesteld.
Stress is ook een veelvoorkomende oorzaak, die katten hun voeding doen weigeren. Een verhuizing, nieuwe huisgenoten (mensen en andere dieren), ongewone geluiden of geuren kunnen leiden tot verlies van eetlust, bij katten. Een rustige eetomgeving, vaste etenstijden en voldoende mogelijkheden om zich terug te trekken zijn dan nuttig. Daarnaast kan tijdelijk ons Felins Plus® Innerlijke rust & Concentratie worden toegevoegd, om de kat te helpen stressvolle situaties gemakkelijker het hoofd te bieden. Als het gedrag meerdere dagen aanhoudt, moet een dierenarts worden geraadpleegd, om te controleren of er gezondheidsredenen zijn waarom de kat niet eet.
Als katten door hun leeftijd minder actief zijn en dus minder energie verbruiken, kan dit van invloed zijn op hun eetgedrag (meer informatie over het voeden van oudere katten vind je in onze adviezen „Voeding voor senior hond en senior kat"). Bij oudere katten is gebrek aan eetlust echter vaak een aanwijzing voor ouderdomskwalen zoals tandproblemen, nierziekten of artrose. Gebrek aan eetlust vereist bij oude katten dus altijd veel aandacht, omdat de senior kat sneller gewicht verliest en afvalt. Als je merkt dat jouw oudere kat plotseling zijn eetgedrag verandert, moet je dit door een dierenarts laten onderzoeken.
Als een normaal gezonde kat niet eet, kan dit al snel gevaarlijk voor hem worden. Al na 24 uur zonder eten neemt het risico op een levensbedreigende leververvetting toe. Vooral bij jonge-, senior-, zieke katten of katten met overgewicht kan het echter al veel eerder gevaarlijk worden. Daarom moet altijd een dierenarts worden geraadpleegd als katten plotseling of gedurende een langere periode niet willen eten.
Verschillende ziekten kunnen verantwoordelijk zijn voor gebrek aan eetlust bij katten, waaronder tandproblemen, nierzwakte, parasieten of pijn. Ook chronische ziekten zoals diabetes of een te snelwerkende schildklier (hyperthyreoïdie) kunnen ervoor zorgen dat een kat niet meer eet. Daarom is diagnose door een dierenarts bij aanhoudend gebrek aan eetlust erg belangrijk.
Katten zijn echte meesters in het verbergen van pijn. Signalen kunnen zijn: veranderd gedrag, terugtrekken, verminderde activiteit, een doffe of plukkerige vacht of overmatig likken aan een bepaalde plek op het lichaam. Als de kat plotseling minder eet of helemaal geen eetlust meer heeft, kan dat ook een aanwijzing zijn voor pijn. Als je bang bent dat jouw kat pijn heeft, laat hem dan door een dierenarts onderzoeken.
Mocht je vragen hebben, neem dan gerust telefonisch contact met ons op. Wij helpen je graag met uitgebreid advies. Je kunt ons van maandag t/m vrijdag van 9 tot 17 uur bereiken op 06 - 574 909 03 (NL)/ 04 - 923 109 22 (B) of per e-mail naar: info@naturavetal.nl.
