De hond stamt af van de wolf en is een vleeseter (carnivoor). Alleen al op basis van deze feiten is het gerechtvaardigd om je af te vragen of graan eigenlijk wel in hondenvoer hoort. Toch eet de wolf ook plantaardig voedsel – deels bewust, deels onbewust – via het spijsverteringskanaal (maag-darm inhoud) van zijn prooi. De stofwisseling van zowel wolf als hond is nog altijd gericht op vlees.
Een voeding die voor 100% uit vlees bestaat zou voor tekorten zorgen, bijvoorbeeld aan calcium. In de afgelopen jaren is er al een duidelijke trend richting BARF/ KVV ontstaan, dat wil zeggen het voeden van rauw vlees, organen en aanvullend fruit en groenten. In dit kader is graanvrij hondenvoer steeds meer een kwaliteitskenmerk geworden. Maar hoe zit het nu echt met graan in hondenvoeding? En wanneer moet je er speciaal op letten wat jij je hond voedt? In dit advies lees je de antwoorden op deze en andere vragen over graanvrij hondenvoer.
Onze deskundigen geven je graag persoonlijk advies.
Als je vragen hebt over dit onderwerp, geven we je graag uitgebreid advies.
van 9 tot 17 uur
Waarom graan een slechte reputatie heeft in hondenvoer
Tot graan behoren onder andere tarwe, rogge, gerst, spelt, haver en ook maïs. Graan bevat veel voedingsstoffen zoals mineralen, sporenelementen en vitaminen, maar bestaat voor een groot deel uit koolhydraten in de vorm van zetmeel, en is daarmee een uitstekende energieleverancier. In principe is graan dus niet slecht of schadelijk voor honden. Door domesticatie zijn honden, over het algemeen – en verschillende rassen in het bijzonder, nu in staat om redelijke hoeveelheden zetmeel te verteren.
Wat graan in een kwaad daglicht heeft gesteld, is vooral het extreem hoge aandeel ervan in inferieur voer – soms tot wel 80%, in de vorm van goedkoop graanmeel. Van een evenwichtige voeding is dan geen sprake meer. Als een hond via zijn voer te veel koolhydraten binnenkrijgt, dus te veel zetmeelrijk graan eet, kan dat leiden tot diarree of andere problemen. Onverteerd zetmeel trekt vocht aan en belast zo de nieren. Naast een te hoog graan aandeel in minderwaardig hondenvoer wordt het graan steeds vaker in verband gebracht met allergieën en intoleranties bij dieren. Net als mensen kunnen ook honden bepaalde voedingsmiddelen niet verdragen – vaak is het juist het graanrijke hondenvoer dat problemen veroorzaakt. Verder ontstaat op lange termijn een tekort aan waardevol vlees en dus aan essentiële dierlijke eiwitten in voeding met veel graan. En juist die zijn nodig voor de opbouw en het behoud van gezonde spieren.
Uitleg
Wat hebben graan en koolhydraten met elkaar te maken en wat zijn koolhydraten eigenlijk?
Alle koolhydraten zijn opgebouwd uit enkelvoudige suikers, die kunnen samenklonteren tot dubbele of meervoudige suikers.
Onder koolhydraten verstaat men in het algemeen suikers.
- Geraffineerde suiker/ suikers behoren tot de koolhydraten, zoals glucose, lactose, vezels, pectines, zetmeel en ook cellulose.
Enkelvoudige suikers (monosachariden) zoals fructose (in fruit) en glucose (druivensuiker) worden snel opgenomen.
Dubbele suikers (disachariden) ontstaan wanneer twee enkelvoudige suikers zich verbinden. Tafelsuiker (sucrose) en lactose (melksuiker) zijn voorbeelden. Alle disachariden smaken zoet en zitten daardoor vaak in snoep, drankjes of gebak.
Meervoudige suikers (oligo- of polysachariden) bestaan uit meerdere met elkaar verbonden enkelvoudige suikers. Zetmeel, cellulose, glycogeen en pectine zijn polysachariden en komen voor in alle planten, graan, aardappels, wortels, courgettes, appels en aardbeien.
Planten bevatten altijd een aandeel koolhydraten, natuurlijk in verschillende hoeveelheden.
- Granen (grassen) zijn planten en bevatten daarom koolhydraten.
- Groenten en fruit zijn ook planten en bevatten ook koolhydraten.
Als een bepaald voer aardappels in plaats van rijst bevat, is het wel “graanvrij”, maar zeker niet “koolhydraatvrij”.
Is graanvrij hondenvoer beter verteerbaar?
Graanvrij hondenvoer is niet per se makkelijker te verteren dan hondenvoer met graanvrije alternatieven zoals aardappelen, enz. – zolang de hond maar geen allergie of intolerantie heeft.
Ook hier gaat het om het koolhydraatgehalte. Honden hebben zich duidelijk beter aangepast aan mensen tijdens de domesticatie, en er wordt aangenomen dat honden tegenwoordig koolhydraten beter kunnen verwerken dan wolven vroeger. Een blik op de anatomie laat echter één ding duidelijk zien: carnivoren hebben relatief gezien de kortste darmen, omdat vlees makkelijker te verteren is. Omnivoren hebben een langere darm, omdat hun dieet ook plantaardige vezels bevat. Herbivoren hebben echter de langste darmen, omdat het verteren van plantaardige vezels veel tijd kost.
Vergelijking van darm- tot lichaamslengte:
Katten met een lengte van 0,5m hebben een darmlengte van ongeveer 2,1m, waarvan de dunne darm ongeveer 1,7m (ongeveer 80,95%) en de dikke darm ongeveer 0,4m (19,05%) bevat, waardoor de darm ongeveer 4,2 keer langer is dan het lichaam.
Honden met een lengte van 0,75m hebben een darmlengte van ongeveer 4,5m waarvan de dunne darm ongeveer 3,9m (ongeveer 86,67%) en de dikke darm ongeveer 0,6m (ongeveer 13,33%) bevat, waardoor de darm ongeveer 6 keer langer is dan het lichaam.
Paarden met een lengte van 3m hebben een darmlengte van ongeveer 30m, waarvan de dunne darm ongeveer 20m (66,66%) en de dikke darm ongeveer 8-10m (30%) bevat. De darm is dus ongeveer 10 keer langer dan het lichaam.
Naturavetal®-Info
Koolhydraten als energiebron
Het grootste deel van de vertering vindt plaats in de dunne darm. Enzymen breken de belangrijkste voedingsstoffen af tot kleinere deeltjes, zodat het lichaam ze kan opnemen en gebruiken. Meervoudige koolhydraten worden afgebroken tot enkelvoudige koolhydraten en opgenomen in de cellen van de slijmvliezen. Meervoudige koolhydraten, d.w.z. suikers met meer monosachariden aan elkaar gebonden, hebben meer tijd nodig om door het lichaam te worden afgebroken en gebruikt. Hierdoor stijgt de bloedsuikerspiegel relatief langzaam en gestaag, voordat hij weer langzaam daalt. Je kunt dit zien als een boog. Het verzadigingsgevoel houdt hierdoor ook langer aan.
Enkelvoudige en dubbele suikers worden veel sneller afgebroken en opgenomen. De bloedsuikerspiegel stijgt dus snel en daalt na korte tijd weer. Je kunt dit zien als een piek. Dit zorgt er ook voor dat het hongergevoel veel sneller terugkeert.
Korte keten koolhydraten (enkelvoudige suikers, dubbele suikers): geven snelle energie, worden snel opgebruikt en zorgen voor een kortstondige verzadiging
Lange keten of meervoudige koolhydraten (meervoudige suikers): geven langzame energie, die langer duurt alvorens ze verbruikt worden en geeft langdurige verzadiging
Plantaardige bijproducten in hondenvoer
Volgens de etiketteringsregels van de EU kunnen fabrikanten van hondenvoer kiezen tussen open en groepsdeclaraties (gesloten declaraties). Open declaraties vermelden elk ingrediënt afzonderlijk, terwijl groepsdeclaraties alleen een categorie vermelden. Vaak bevat de ingrediëntenlijst in hondenvoer "plantaardige bijproducten". De meeste hondenbezitters weten niet precies wat ze hun hond voeren. Plantaardige bijproducten zijn namelijk altijd afval. Denk bijvoorbeeld aan pindadoppen, stro, stengels of zelfs overgebleven olijven van de oliewinning. Goede, gezonde hondenvoeding, zoals dat van Naturavetal®, vermijdt deze afvalproducten, evenals een overmatig graangehalte en kunstmatige toevoegingen.
Volgende bestanddelen hebben in een goede hondenvoeding niks te zoeken:
- Plantaardige bijproducten zoals bladeren, plantenwortels of stengels
- Dierlijke bijproducten zoals verenmeel, nagels, snavels en hoeven
- Smaakversterkers
- Lokstoffen
- Chemische conserveermiddelen
- Kunstmatige kleurstoffen
- Kunstmatige aroma’s
- Kunstmatige vitaminen
Naturavetal®-Info
Kwaliteit en herkomst van graan of graanvrije alternatieven bij Naturavetal®
Naturavetal® gebruikt alleen niet-genetisch gemanipuleerd graan of vervangers. Absolute garantie op 100% GGO-vrij kan echter niet worden gegeven, vanwege externe invloeden zoals milieu en transport, die voor kleine onzuiverheden kunnen zorgen en tegenwoordig helaas onvermijdelijk.
De granen en graanalternatieven in onze Canis Plus® voeding worden getest volgens de strengste kwaliteitscriteria en verwerkt met behulp van een bereidingsproces op basis van waterdamp. Dit garandeert een optimale verteerbaar voor honden en biedt een breed scala aan voedingsstoffen als bijgerecht bij vlees, groenten, fruit en kruiden. Tijdens de strenge kwaliteitscontroles worden de grondstoffen meerdere keren gereinigd om ervoor te zorgen, dat alleen de waardevolle granen overblijven en worden gebruikt voor de productie van onze koudgeperste voeding. Minderwaardige plantaardige bijproducten zoals stengels of bladeren worden tijdens deze kwaliteitscontroles verwijderd. Ook het gehalte aan microtoxinen, waaronder aflatoxinen, wordt streng gecontroleerd.
Wanneer je je hond graanvrij moet voeden en alternatieven voor graan
Veel hondenbezitters zeggen wel eens dat hun hond net een mens is. Dat lijkt soms zo, als het gaat om voedselintoleranties. Veel honden verdragen de gluten en andere stoffen in granen niet en ontwikkelen vaak allergieën, met name voor tarwe. Daarom bieden we in ons assortiment diverse opties om jouw hond een volledig graanvrije voeding te kunnen geven of hoogwaardige, glutenvrije graanalternatieven, zowel in de categorie droogvoeding als natvoeding.
Ontsloten, glutenvrije granen, zoals volkoren rijst, kunnen een waardevolle bijdrage leveren aan een hondenvoeding, vanwege hun voedingswaarde, maar alleen als ze een gezond aandeel van de totale voeding vormen. Onze Canis Plus® Zalm en Canis Plus® Rund droogvoeding varianten bevatten licht verteerbare, ontsloten en gepelde gierst als glutenvrij alternatief. Onze bruine gierst levert vezelrijke ruwe vezels voor een gezonde stoelgang, evenals diverse mineralen, vitaminen, sporenelementen en, het allerbelangrijkste, waardevol silicium. Voor wie granen volledig wil vermijden, kan ons Canis Plus® Konijn met boekweit - een graanvrij lid van de duizendknoopfamilie - voeden. Boekweit is bovendien glutenvrij en bijzonder rijk aan voedingsstoffen en essentiële aminozuren.
Sommige honden met een zeer gevoelig of verzwakt spijsverteringsstelsel verdragen een koolhydraatarm dieet beter. Voor deze honden raden we in de eerste plaats onze graanvrije Canis Plus® Compleet Menu’s of onze graanvrije Canis Plus® Vleesrollen en Puur Vlees varianten in blik met supplementen aan. Met deze opties kun je zelf het eiwit-, vet- en koolhydraatgehalte bepalen. Er zijn veel uitstekende alternatieven voor granen, zoals groenten, fruit en kruiden, die je vervolgens kunt toevoegen. Je kunt ook kiezen voor een van onze vlokkenmixen: onze Canis Extra Top-Fit-Mix is volledig graanvrij en onze Canis Extra Vit/Min Vlokken bevatten ontsloten en daardoor licht verteerbare gierst als waardevolle bron van vezels. Onze lucht gedroogde vlokkenmixen zijn daarom ook een ideale aanvulling voor rauw vleesmaaltijden (BARF/ KVV). Je kunt vervolgens kiezen uit verschillende hoogwaardige olie- en calciumbronnen, afhankelijk van jouw persoonlijke voorkeur en de behoeften van jouw hond. Bij het kiezen van hondenvoeding zijn hoogwaardige, natuurlijke ingrediënten en een zorgvuldige bereiding de belangrijkste factoren. Pas daarna moet je overwegen of je een graanvrij manier van voeden wilt volgen.
Naturavetal®-Info
Graanvrije en koolhydraatarme voeding
In de meeste gevallen waarin graanvrije voeding wordt aanbevolen, wordt feitelijk een koolhydraatarm voeding bedoeld. Veel mensen denken dat graanvrij gelijkstaat aan koolhydraatarm – dat klopt niet. Het is daarom raadzaam om te vragen waar precies op gelet moet worden, want vervang je graan door aardappel of zoete aardappel, dan bevat het voer nog steeds veel koolhydraten.
Is hondenvoer zonder graan beter?
Niet per definitie. Het gaat om kwaliteit en hoeveelheid koolhydraten.
Witte, gepolijste rijst is bijvoorbeeld minder voedzaam dan bruine rijst, omdat de vezels uit de rijstzemelen zijn verwijderd. Vezels zijn ook koolhydraten, die erg belangrijk zijn voor de spijsvertering en een gezonde darmflora. Deze onverteerbare bestanddelen van voedsel vertragen de afbraak van koolhydraten door spijsverteringsenzymen. Dit betekent dat het langer duurt voordat de cellen de overgebleven enkelvoudige suikers opnemen en naar de lever transporteren. Hierdoor stijgt de bloedsuikerspiegel langzamer en gelijkmatiger.
Bij het ontwikkelen van een voedingsadvies, op deze basis, is het cruciaal om niet alleen rekening te houden met het type koolhydraten dat wordt gegeven, maar ook met de hoeveelheid die wordt gegeten. Koolhydraten worden niet op zichzelf ingenomen, maar meestal in combinatie met vetten en eiwitten. De mate van verwerking heeft ook een aanzienlijke impact. Ook de mate van bewerking speelt een rol: hoe meer het voer bewerkt is, hoe sneller de suikers vrijkomen en de bloedsuikerspiegel stijgt – wat de alvleesklier extra belast.
Wanneer de bloedsuikerspiegel voortdurend sterk schommelt, betekent dit een constante belasting van de alvleesklier. Deze moet dan continu insuline aanmaken en in voldoende hoeveelheden toedienen. Bij reeds bestaande alvleesklieraandoeningen, of op de lange termijn, kan dit tot problemen leiden en bijvoorbeeld ontstekingsprocessen bevorderen. Bovendien kunnen voortdurend schommelende insulinespiegels de gezondheid in gevaar brengen en op de lange termijn bijdragen aan chronische ziekten.
Welke hondenvoeding is zonder graan?
Voor honden die vanwege allergieën granen volledig moeten vermijden, is onze Canis Plus® Konijn met Boekweit een goede optie. Deze voeding bevat boekweit als koolhydraatbron. Boekweit, een lid van de duizendknoopfamilie, is niet verwant aan grassen en een meervoudig koolhydraat.
Voor honden die echter een koolhydraatarm voeding zoeken, raden we onze Canis Plus® Compleet Menu’s aan, omdat deze beduidend minder koolhydraten bevatten dan droogvoeding. Als je de maaltijden van jouw hond liever zelf bereidt, kun je onze Canis Plus® Puur Vlees in blik of Vleesrollen gebruiken en deze aanvullen met groenten, fruit, kruiden en calcium- en oliebronnen.
Moet je honden graanvrij voeden?
Een normaal gezonde hond hoeft niet graanvrij gevoed te worden, tenzij de hond allergieën, intoleranties of ziekten heeft die verschillende orgaansystemen aantasten en een koolhydraatarme voeding vereisen. Deze honden moeten over het algemeen droogvoeding vermijden, omdat alle droogvoeding soorten hogere gehaltes koolhydraten bevat.
In deze gevallen kun je het beste direct onze Canis Plus® Compleet Menu’s aan jouw hond geven of onze Canis Plus® Puur Vlees in blik en Vleesrollen gebruiken en de supplementen zelf aanvullen met groenten, fruit, kruiden en calcium- en oliebronnen.
Meer informatie en veel gestelde vragen (FAQ) over graanvrij hondenvoer
Zoals eerder vermeld, is graan niet per definitie slecht voor honden, omdat het waardevolle voedingsstoffen en koolhydraten bevat die een energiebron vormen. Het probleem ontstaat wanneer een fabrikant overmatige hoeveelheden graan in het voer gebruikt, waardoor de hond, als carnivoor, bijna uitsluitend koolhydraten binnenkrijgt in zijn dagelijkse voeding.
Bovendien kunnen er problemen ontstaan als er ook plantaardige bijproducten worden gebruikt, waardoor het voor de klant onduidelijk is of hij wortels en stengels voedt of het waardevolle graan zelf.
Graanvrij voeden is alleen echt noodzakelijk voor een hond als hij een allergie of intolerantie heeft voor granen of specifieke graansoorten, of als andere medische aandoeningen een graanvrij dieet vereisen. Voor een normaal gezonde hond is het geen probleem als er granen in de voeding zitten, mits de kwaliteit van de bewerkte granen hoog is en de hoeveelheid binnen een voor honden acceptabel bereik ligt.
- Bij een bewezen allergie of intolerantie voor tarwe, gerst, rogge, haver, maïs, rijst, gierst
- Bij ziekten die een koolhydraatarm dieet vereisen (zie volgende vraag)
- Problemen met het hart, de urinewegen/nieren, de lever, de alvleesklier en de spijsvertering
- Bij Giardia
- Bij cellulaire degeneratie zoals tumoren en kanker in het algemeen
Je hoeft jouw hond alleen graanvrij te voeden als hij een graanallergie heeft. Als een fabrikant hoogwaardige delen van het graan gebruikt, dus de hele graankorrel, dan kunnen ontsloten, glutenvrije granen, zoals bruine rijst, jouw hond veel waardevolle voedingsstoffen en gezonde vezels bieden. Als je echter zinnen als "bevat plantaardige bijproducten (waaronder 4% maïs)" op de verpakking van het voer aantreft, kan dit betekenen dat 4% van de stengels of bladeren van de maïsplant is gebruikt en de resterende 96% volledig onbekend blijft. Dit roept de vraag op of deze 96% echt nuttig kan zijn als de fabrikant deze niet wil bekendmaken.
Als je ervoor moet zorgen dat jouw hond vanwege een medische aandoening een koolhydraatarm dieet volgt, maakt het niet uit of de voeding granen of pseudogranen bevat – beide zijn bronnen van koolhydraten die je moet vermijden. In dat geval moet je stoppen met het geven van droogvoeding en overstappen op natvoeding, zoals onze Canis Plus® Compleet Menu’s of BARF (Biologically Appropriate Raw Food)/ KVV.
Als jouw hond allergieën heeft, moet je uitzoeken waar hij of zij allergisch voor is en zijn of haar voeding daarop aanpassen. Meer informatie hierover vind je in ons advies "Mijn hond is allergisch - wat nu?"
Er zijn aanvullende hondenvoeding varianten die 100% vlees bevatten, zoals onze Canis Plus® Puur Vlees in blik en Vleesrollen. Omdat een gezonde hond echter een bepaalde hoeveelheid plantaardige componenten in zijn dagelijkse voeding nodig heeft, moet je de vleesvarianten aanvullen met groenten, fruit, kruiden, een natuurlijke calciumbron en olie, om ervoor te zorgen, dat jouw hond een uitgebalanceerde voeding krijgt.
Het idee dat hondenvoer over het algemeen goed is omdat het veel vlees bevat, klopt niet helemaal. Sommige honden worden nerveus en ongeconcentreerd door een hoog vleesgehalte, of ontwikkelen een zuurgraad, wat leidt tot overmatig gras eten of een slechte adem. Het is ook cruciaal dat de fabrikant hoogwaardige vleesbronnen gebruikt, zoals spiervlees. Als ze meel van veren- of nagels of peulvruchten, zoals erwten of bonen gebruiken in plaats van vlees, lijkt het voer misschien veel eiwitten te bevatten, maar dit zijn geen hoogwaardige eiwitbronnen voor je hond.
Een hond moet per dag zoveel eten als nodig is om in zijn energie- en voedingsbehoeften te voorzien. De juiste hoeveelheid voeding hangt daarom van veel factoren af. Leeftijd, ras, temperament en het seizoen beïnvloeden allemaal de optimale hoeveelheid, evenals de specifieke samenstelling van de voeding. Een hondenvoeding fabrikant geeft voedingsadviezen voor zijn voeding, die je als leidraad kunt gebruiken. Mogelijk moet je deze aanbevelingen vervolgens aanpassen aan de individuele behoeften van jouw hond. Jouw hond mag natuurlijk niet te dik of te mager zijn. Onze adviezen "Sportvoeding voor de actieve hond" en "Voeding voor honden met overgewicht: Wanneer is een hond te dik?" laten zien wat je in dergelijke gevallen kunt doen.
Bij huidproblemen is het nuttig gebleken om de hoeveelheid vis en vet in de voeding van jouw hond te controleren en indien nodig te verhogen. Waardevolle omega-3-vetzuren zijn erg belangrijk voor een gezonde huid, en ook B-vitamines zijn essentieel, omdat ze cruciaal zijn voor een gezonde huid. Daarom raden wij in deze situaties onze Canis Plus® Zalm voor Pups en Jonge Honden of onze Canis Plus® Zalm voor volwassen en senior honden aan.
Huidproblemen ontstaan overigens vaak wanneer de darmflora verstoord en uit balans is. In dergelijke gevallen kan een darmherstel nuttig zijn. Meer informatie hierover vind je in onze adviezen "Darmherstel voor honden: Meer levenskwaliteit voor jouw hond".
Felins Plus® Gevogelte & Vis onderscheidt zich door een bijzonder hoog vleesgehalte. Het totale vleesgehalte in de droge stof bedraagt 50%. Katten, als voormalige woestijndieren, zijn echter afhankelijk van vocht in hun voeding, omdat ze hun vocht altijd uit hun prooi halen en van nature minder drinken dan ze nodig hebben. Droogvoeding dient daarom altijd alleen als aanvulling op natvoeding, zoals Felins Plus® Menu’s, te worden gegeven en mag maximaal 20% van de dagelijkse portie uitmaken.
Meer informatie over soortspecifieke kattenvoeding vind je hier.
Mocht je vragen hebben, neem dan gerust telefonisch contact met ons op. Wij helpen je graag met uitgebreid advies. Je kunt ons van maandag t/m vrijdag van 9 tot 17 uur bereiken op 06 - 574 909 03 (NL)/ 04 - 923 109 22 (B) of per e-mail naar: info@naturavetal.nl.
